Diyarbakır Dicle (Piran) Zaza Köyleri ve Sözlü Edebiyatı

Diyarbakır'ın kuzey hattında yer alan Dicle ilçesi (Zazaca adıyla Piran), Güney ve Merkez Zaza lehçelerinin, kültürlerinin kesişim noktasında bulunan stratejik bir havzadır. Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan bu topraklar, özgün Zaza nüfusuyla dilsel ve kültürel kimliğini modern döneme kadar muhafaza etmiştir. Dicle köylerinde konuşulan Zazacanın fonetik yapısı ve kelime çeşitliliği, dil araştırmacıları için adeta canlı bir laboratuvar niteliği taşımaktadır.

Arama motoru verilerinde de sıkça karşımıza çıkan Botyan, Kelkom, Zığır ve Hoşmat gibi spesifik köy ve bölge adlandırmaları, Dicle havzasının ne kadar derin bir toponimi ağına sahip olduğunu göstermektedir. Bu yerleşim yerlerinde yaşayan halkın kendi köylerine, tarlalarına ve su kaynaklarına verdikleri orijinal isimler, bölgenin kültürel tapu senetleridir. Sitemiz bünyesinde kurulan bu dijital arşiv, Piran coğrafyasının saklı kalmış yer adlarını ve folklorik zenginliklerini gün yüzüne çıkarmaktadır.